محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1554
مرآة البلدان ( فارسى )
رادكان تا سوهان سه فرسنگ و راه شمال مغربى و در جلگه واقع است كه از يمين و يسار آن رشته كوهى امتداد دارد . كوه سمت راست آن نيم فرسنگ زيادتر از راه دور نيست و قلعهء كلات در سمت مشرقى و انتهاى شعبهء اين كوه واقع است . روز بيستوچهارم به علىآباد كه اول خاك قوچان است تشريففرما گرديدند و امير حسين خان ايلخانى زعفرانلو در بين راه با پانصد سوار زعفرانلو و سران سپاه و خوانين زعفرانلو به تقبيل ركاب اعلى مفتخر گرديد . از سوهان تا علىآباد هفت فرسنگ است . روز بيستوپنجم قوچان به ورود مسعود خسروانه مزين گرديد . از علىآباد به قوچان ( خبوشان ) سه فرسنگ است و شرح جغرافى آن در موقع خود بيايد . روز بيست و ششم و بيست و هفتم و بيست و هشتم در قوچان توقف و به مهام ملكى توقف داشتند . امير حسين خان ايلخانى را شجاع الدوله لقب دادند و به ابو الحسن خان پسر مشاراليه شمشيرى گل مرصع مرحمت - شد و ساير كسان او به خلاع ملوكانه سرافراز شدند . روز بيست و نهم موكب همايون تشريففرماى چمن ليلى گرديد و قراخان برادر اللهيارخان حاكم درهجز كه به اردوى همايون احضار شده بود با دويست نفر سوار درهجزى در راه به ملتزمين ركاب اعلى و ديگر سواران پيوست . مقصود از احضار سواران خراسانى تنبيه طاغيان طايفهء يموت و كوكلان بود . ولى احدى از قصد و نيت اعليحضرت همايون خبرى نداشت . از قوچان به چمن ليلى دو فرسنگ و نيم راه است و اين چمن بسيار وسيع و سبز و خرم و از هر سمت چشمهها و نهرهاى آب گوارا دارد . روز غرهء ربيع الثانى به منزل فيضآباد نزول اجلال فرمودند . از چمن ليلى تا فيضآباد سه فرسنگ است . قريهء فيضآباد قلعهء محكم بزرگى دارد كه قريب سيصد خانوار درآن سكنى دارند . روز دويم ربيع الثانى شهر شيروان به ورود مسعود شاهانه مزين گرديد . امير گونه خان برادر شجاع الدوله حاكم شيروان با علماء و اعيان بلده در بين راه به زيارت جمال مهر مثال مبارك فايض گرديدند . از